Mag ik zelf asbest verwijderen? De regels in Vlaanderen
Mag ik zelf asbest verwijderen? In Vlaanderen is het antwoord: ja, voor hechtgebonden materiaal zoals golfplaten, leien of vlakke platen van asbestcement, op voorwaarde dat je het kunt demonteren zonder het noemenswaardig te beschadigen. Los asbest, spuitasbest, leidingisolatie en verlijmde toepassingen laat je over aan een erkende asbestverwijderaar. De richtlijnen van OVAM leggen vast hoe je werkt; lees ze altijd na voor je begint.
Het verschil tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest
Hechtgebonden asbest zit vast in een bindmiddel, meestal cement. Daaronder vallen golfplaten, vlakke gevelplaten, leien en buizen van asbestcement. Zolang ze heel zijn, komen er weinig vezels vrij. Niet-hechtgebonden asbest, zoals spuitasbest, isolatie rond leidingen en losse vezelplaten, laat veel makkelijker vezels los. Dat soort materiaal verwijder je nooit zelf.
Dat onderscheid is cruciaal, want het bepaalt of een klus voor een particulier te doen is. Weet je niet zeker welk materiaal je voor je hebt, dan weet je ook niet of je het zelf mag aanpakken. Laat het dan beoordelen, eventueel via een staal. Lees daarover meer bij asbest herkennen.
Wanneer mag je als particulier zelf aan de slag?
Volgens OVAM mag je hechtgebonden asbest in goede staat zelf verwijderen, zolang de toestand van het materiaal daarbij niet wijzigt: je haalt het los met minimale beschadiging, bijvoorbeeld de platen van een tuinhuis of carport. Hechtgebonden asbest in slechte staat mag je zelf alleen in open lucht weghalen. Zit verweerd materiaal binnen, is het verlijmd of gaat het om vloertegels met asbesthoudende lijm, dan moet een erkende asbestverwijderaar het doen.
Wil je het niet zelf doen, dan mag ook een (dak)aannemer hechtgebonden asbest in goede staat weghalen, op voorwaarde dat zijn werknemers een opleidingsattest eenvoudige handelingen hebben. Vraag naar dat attest. Goed om te weten: de regels verschillen per gewest. In Brussel mag een particulier alleen kleine hoeveelheden niet-broos materiaal in goede staat zelf verwijderen, en daar nemen de containerparken geen asbest aan.
Hoe pak je het veilig aan?
Wie het zelf doet, werkt met de nodige voorzichtigheid. Je draagt een aansluitend stofmasker van klasse FFP3, een wegwerpoverall, afspoelbare handschoenen en schoenen. Werk je naast het huis, sluit dan ramen en deuren en zet de ventilatie uit, en leg folie op de grond om losse stukjes op te vangen. Je houdt het materiaal vochtig, zodat er minder stof ontstaat. Je gebruikt geen boor, slijper, zaag of hogedrukreiniger en je laat platen niet vallen: je haalt ze één voor één los, liefst met z’n tweeën, en legt ze voorzichtig neer.
Daarna verpak je het afval dubbel, in asbestzakken of folie. Vouw de afdekfolie naar het midden toe op, spoel schoenen en handschoenen buiten af en doe de overall en als laatste het masker uit; die gaan mee met het afval. Werkte je binnen, poets dan met water en stofzuig niet. Op een dak is het risico op een val bovendien groter dan veel mensen denken, en daar is een vakbedrijf met valbeveiliging vaak de verstandigste keuze.
Waar laat je het afval?
Asbestafval hoort niet bij het huisvuil en niet in een gewone container. In Vlaanderen mag je verpakt asbestcement naar het recyclagepark brengen; kleine hoeveelheden per gezin per jaar zijn gratis, maar vraag vooraf aan je intercommunale hoeveel je mag aanleveren en in welke verpakking. Je kunt het ook laten ophalen: elke Vlaamse gemeente biedt met steun van OVAM plaatzakken, kuubzakken of een container met inliner aan. Voor grotere hoeveelheden schakel je een geregistreerde inzamelaar in. Meer over de afvoer lees je bij asbestcontainer en afvoer.
Wanneer is een erkend bedrijf nodig?
Een erkende asbestverwijderaar is nodig bij de meeste niet-hechtgebonden asbest, zoals pleister rond leidingisolatie, bij verlijmde platen die bij het losmaken breken, bij vloertegels met asbesthoudende lijm en bij hechtgebonden asbest in slechte staat binnenshuis. De recyclageparken nemen niet-hechtgebonden asbest trouwens nooit aan. Voor golfplaten op een hoog dak of een grote oppervlakte is zo’n bedrijf niet verplicht, maar een vakbedrijf werkt dan wel veiliger, met afscherming, valbeveiliging en een vaste afvoerketen.
Je vraagt best naar de erkenning of het opleidingsattest, de werkwijze en het afvoerbewijs. Meer over dat werk lees je bij asbest laten verwijderen. Wil je het laten doen, zet je klus dan in een aanvraag en nodig zelf de bedrijven uit de streek uit die je vertrouwt. Het verloop vind je bij zo werkt het.
Wat zijn de risico’s van zelf doen?
Het grootste risico is dat je iets doet waardoor vezels vrijkomen. Dat gebeurt makkelijk door te breken, te zagen of onder hoge druk te reinigen. Asbestvezels kunnen de longen op lange termijn schaden; de klachten treden pas jaren later op. Daarom is voorzichtigheid belangrijker dan snelheid. Twijfel je, doe het dan niet zelf.
Zeker weten wat er in je pand zit? Een asbestdeskundige kan dat bepalen, en zijn attest geeft ook advies over de juiste manier van verwijderen. Voor de verkoop van een woning van voor 2001 is het attest in Vlaanderen bovendien verplicht. Lees daarover bij asbestattest laten opmaken.